11 funkcji NBP, które musisz znać

Poznaj 11 funkcji Narodowego Banku Polskiego

Niewiele jest mitów na temat Narodowego Banku Polskiego. Najważniejszy polski bank często w naszych umysłach funkcjonuje na zasadzie białej plamy. Tymczasem warto bliżej poznać NBP. W końcu, to od niego zależy, ile są warte pieniądze w naszych portfelach.

Spośród wielu działań jakie podejmuje Narodowy Bank Polski, zespół kantoronline.pl wybrał i opisał te, które powinien znać każdy Polak: zarówno ten, który jest kredytobiorcą, etatowym pracownikiem, początkującym przedsiębiorcą, czy po prostu konsumentem. Działalność NBP wpływa na życie nas wszystkich. Podstawowa wiedza na jego temat, pomoże Ci rozwikłać niektóre ekonomiczne zagadki, np. co to jest stopa procentowa i w jaki sposób wykorzystuje ją NBP.

1. Nie udziela kredytów

Czas rozprawić się z jedynym mitem dotyczącym Narodowego Banku Polskiego. Niektórzy myślą, że bank ten udziela kredytów, pożyczek lub przechowuje środki pieniężne osób fizycznych na lokacie. Nic bardziej mylnego. NBP wprawdzie udziela kredytów, ale wyłącznie innym bankom (czyli bankom komercyjnym) oraz instytucjom rządowym.

2. Jest bankiem centralnym

NBP w przeciwieństwie do banków komercyjnych jest bankiem centralnym. Idzie za tym szereg konsekwencji, ale najważniejsze są takie: to on odpowiada za funkcjonowanie systemu bankowego w Polsce oraz za prowadzoną przez nasze państwo politykę pieniężną.

3. Obsługuje budżet państwa

Pewnie wiele razy się zastanawiałeś nad tym, kto obsługuje budżet państwa. Teraz już znasz odpowiedź: jest to Narodowy Bank Polski. Jego zadaniem jest nie tylko obsługa bankowa wydatków i dochodów państwa, ale także poszczególnych jednostek budżetowych np. ZUS-u lub Urzędu Skarbowego. Odkąd Polska przystąpiła do UE, NBP zajmuje się także prowadzeniem rachunków bankowych środków finansowych pochodzących z funduszy unijnych.

4. Nie działa dla zysku

Podczas, gdy pozostałe banki działają dla zysku, Narodowy Bank Polski posiada wyższy cel. Funkcjonuje nie po to, by wypracować jak największy dochód, ale żeby utrzymać stabilność cen na rynku. Mało kto zdaje sobie sprawę z tego, jak bardzo skomplikowany jest to proces i zależny od wielu czynników. W dobie coraz bardziej agresywnego kapitalizmu, zapobieganie hiperinflacji jest naprawdę trudnym zadaniem.

5. Jest niezależny od rządu

Niezależność NBP od rządu jest potwierdzona w zapisie Konstytucji RP. Dzięki temu, Narodowy Bank Polski może samodzielnie ustalać i realizować politykę pieniężną, koncentrując się wyłącznie na dążeniu do utrzymania stabilności cen. Konstytucja określa wprawdzie, że NBP powinien wspierać cele gospodarcze rządu, pod warunkiem jednak, że nie blokuje to jego podstawowego celu.

6. Emituje pieniądze

Nikt inny, oprócz NBP nie może emitować polskich banknotów. Mając monopol na emisję pieniędzy, NBP doskonale wie, ile z nich znajduje się obecnie w obiegu. Kontrolując ich ilość, NBP sprawuje pieczę nad tym, czy banknotów w obiegu nie jest zbyt dużo. Jeśli pieniędzy w obiegu jest zbyt wiele, wtedy ich wartość spada, a społeczeństwo ubożeje.

7. NBP jest bankiem banków

Narodowy Bank Polski prowadzi rozliczenia międzybankowe. A to oznacza, że umożliwia bankom komercyjnym ulokowanie w nim swoich nadwyżek, jednocześnie pozwalając im uzyskać przychód z tytułu oprocentowania ich środków pieniężnych. W NBP banki komercyjne mogą także zaciągać pożyczki. W efekcie NBP w razie problemów któregoś z banku (kiedy np. klienci danego banku masowo wypłacają zgromadzone przez siebie środki) może poprawić jego płynność finansową. Stąd właśnie wzięło się określenie, że NBP jest bankiem banków.

8. Określa wysokość stóp procentowych

Wysokość stóp procentowych jest kluczowa dla gospodarki. Stopy procentowe to inaczej cena jaką musimy zapłacić za udzielenie kredytu. I dlatego, jeśli stopy procentowe są podnoszone, rosną ceny kredytów oraz pożyczek inwestycyjnych. Jednocześnie wzrasta oprocentowanie lokat, a więc bardziej opłaca się oszczędzać pieniądze, niż je wydawać. Podniesienie stóp procentowych wpływa także na rosnący kurs złotego na rynku, przez co nasi eksporterzy notują mniejsze przychody. Stopy procentowe są jednym z instrumentów Narodowego Banku Polskiego, dzięki któremu bezpośrednio wpływa na zarobki oraz poziom życia przedsiębiorców, jak i ich pracowników.

9. Rada Polityki Pieniężnej

Oprócz określania wysokości stóp procentowych Rada Polityki Pieniężnej, zajmuje się także ustalaniem warunków operacji otwartego rynku, a także utrzymywaniem rezerwy obowiązkowej. Operacje otwartego rynku to inaczej zakup lub sprzedaż papierów wartościowych oraz bonów pieniężnych. W ten sposób Rada Polityki Pieniężnej wpływa na równowagę podaży i popytu środków banków komercyjnych utrzymywanych w banku centralnym.

10. Ustala politykę kursową

Obecnie kurs złotego jest kursem płynnym. A to oznacza, że kurs nie podlega żadnym ograniczeniom i Narodowy Bank Polski nie określa z góry poziomu jego kursu w stosunku do pozostałych walut. Trzeba przy tym jednak zauważyć, że NBP zastrzegł sobie prawo do interwencji w przypadku, gdyby przez zbytnie fluktuacje kursu złotego, inflacja w naszym kraju w sposób niebezpieczny zaczęłaby przyspieszać.

11. Ośrodek analityczno-naukowy w dziedzinie finansów

Narodowy Bank Polski to także zespół wybitnych ekspertów, którzy wnikliwie analizują i oceniają sytuację finansową, mikro- i makroekonomiczną w naszym kraju. Dzięki prowadzonym analizom, NBP może skutecznie prognozować zachowania konsumentów i inwestorów na rynkach finansowych. A tym samym może – łatwiej podejmować decyzje dotyczące optymalnego zapewnienia stabilności cen na polskim rynku.

Mam nadzieję, że powyższy wpis przybliżył Wam jedną z najważniejszych i zarazem tajemniczych (!) instytucji w naszym kraju. Jeśli coś jest dla Was niejasne: po prostu zadajcie pytanie w komentarzu (odpowiemy na nie na gorąco 🙂 ). Jeśli chcecie być na bieżąco z naszymi wpisami na blogu, w których krok po kroku zdradzamy sekrety rynku finansowego (i nie tylko!) zapiszcie się do newslettera. Tymczasem, zapraszamy do wpisu, dzięki któremu szybko zrozumiecie rynek walutowy.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *