Powrót

Darowizna – czym jest i jaki jest podatek od darowizny?

  Darowizna to pieniądze lub rzeczy, które przekazujemy innej osobie, nie chcąc nic w zamian. To, co oddajemy, powinno być naszą własnością, zatem nie możemy zarządzać przedmiotami należącymi do osób trzecich. Jeżeli już na taki akt się zdecydujemy, musimy pamiętać, że darowizna podlega opodatkowaniu. Jaki jest podatek od darowizny i jakie warunki trzeba spełnić, aby być z niego zwolnionym?

W praktyce darowizna może przybrać różne formy. Może nią być zarówno przedmiot, nieruchomość, pieniądze, jak i określone prawo, przykładowo prawo do użytkowania wieczystego, własnościowe prawo do lokalu czy też prawa autorskie. Na drodze darowizny możemy przekazać również udział w spółce czy akcje. Co więcej, darowizną może też być umorzenie postępowania – dotyczy to zwłaszcza sytuacji, kiedy rodzice decydują się pomóc swojemu dziecku w usamodzielnieniu się i dlatego pożyczają mu dużą sumę pieniędzy, jednak po czasie decydują się umorzyć ten dług. Jeżeli więc wierzyciel nie domaga się świadczeń wzajemnych, mamy do czynienia z darowizną.

Darowizna

Pojęcie darowizny reguluje kodeks cywilny w art. 888. Określa się ją jako „formę umowy, w której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego, kosztem swego majątku”. Należy rozumieć to wprost: jedna osoba daje coś swojego drugiej osobie. Czynność ta nie odbywa się jednak bez konsekwencji podatkowych – mówimy tu o podatku od darowizn, który należy zapłacić, jeżeli darowizna odbywa się przykładowo pomiędzy znajomymi.

Przepisy Kodeksu cywilnego wskazują, że przy darowiźnie należy sporządzić umowę darowizny, która powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Uspokajamy – niezachowanie tej formy jest dopuszczalne, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Przykładem jest sytuacja darowania samochodu: kiedy została zawarta pisemna umowa bez notariusza i od razu po jej podpisaniu darczyńca przekazał obdarowanemu kluczyki i dokumenty, umowa darowizny jest ważna, pomimo braku aktu notarialnego, ponieważ doszło do przekazania przedmiotu.

Inna sytuacja: zawieramy ze znajomym umowę darowizny w formie aktu notarialnego, w której stoi, że przekazuje on nam pieniądze. Jeżeli nie otrzymamy umówionej kwoty, możemy dochodzić przed sądem wykonania umowy. Gdyby umowa była zawarta w innej formie, wtedy byłaby nieważna, ponieważ to akt notarialny uprawomocnił darowiznę i jest podstawą do wypłaty lub sądzenia się o świadczenie.

Warto również zapamiętać, że darczyńca może odwołać darowiznę jeszcze niewykonaną, jeżeli po zawarciu umowy jego stan majątkowy uległ takiej zmianie, że wykonanie świadczenia nastąpi z uszczerbkiem dla jego własnego utrzymania alb dla ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Ponadto, gdy po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany musi odwzajemnić pomoc w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia (może też zwrócić wartość wzbogacenia).

Jaki podatek od darowizny?

Dokonanie darowizny na ogół rodzi po stronie obdarowanego obowiązek zapłaty podatku od spadków i darowizn.

Podatek od darowizny oblicza się w przypadku, gdy nie korzystamy z ulgi nielimitowanej i nie korzystamy z innych zwolnień z podatku od darowizn, ponadto wysokość darowizny powinna przekraczać progi niepodlegające opodatkowaniu. Progi te wyznacza Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207) i przyjmują postać grup podatkowych.

Opodatkowaniu podlega nabycie rzeczy lub praw majątkowych o wartości czystej przekraczającej:

  • 9 637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej,
  • 7 276 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej,
  • 4 902 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Podane kwoty wolne od podatku odnoszą się do sumy wszystkich darowizn z ostatnich 5 lat kalendarzowych, licząc od roku poprzedzającego ostatnią darowiznę.

Co niezwykle istotne, istnieje jeszcze tzw. grupa zero, w której skład wchodzą członkowie grupy I (małżonek, zstępni, wstępni, rodzeństwo, ojczym, macocha). Osoby te zwolnione są z podatku od darowizn i spadków, nawet jeśli przedmiot darowizny przekracza kwotę wolną od podatku (9 637 zł), muszą tylko w ciągu 6 miesięcy zgłosić fakt dokonania darowizny do właściwego urzędu skarbowego.

Szczegółowy grup podatkowych znajduje się na stronie: https://pl.kruk.eu/klienci/poradnik/porady/podatek-od-darowizny-co-warto-wiedziec.

Jak policzyć podatek od darowizny?

Podatek od darowizny waha się od 3 do 20 proc. Jego wysokość jest ściśle związana z wartością darowizny oraz ze stopniem pokrewieństwa, jaki łączy darczyńcę i obdarowanego – czy jest to najbliższa rodzina, dalsza rodzina czy osoby niespokrewnione.

Wysokość podatku od darowizny w 2019 roku dla nabywcy wynosi odpowiednio:

dla I grupy podatkowej:

  • do 9637 zł – 0 zł,
  • do 10 278 zł – 3 proc. wartości darowizny,
  • od 10 278 do 20 556 zł – 308,30 zł i 5 proc. od nadwyżki ponad 10 278 zł,
  • od 20 556 zł – 822,20 zł i 7 proc. od nadwyżki 20 556 zł.

dla II grupy podatkowej:

  • do 7 276 zł – 0 zł,
  • do 10 278 zł – 7 proc. wartości uzyskanej darowizny,
  • od 10 278 do 20 556 zł – 719,50 zł i 9 proc. od nadwyżki powyżej 10 278 zł,
  • od 20 556 zł – 1 644,50 zł i 12 proc. od nadwyżki od 20 556 zł.

dla III grupy podatkowej:

  • do 4 902 zł – 0 zł,
  • do 10 278 zł – 12 proc. wartości uzyskanej darowizny,
  • od 10 278 do 20 556 zł – 1 233,40 zł i 16 proc. od nadwyżki ponad 10 278 zł,
  • od 20 556 zł – 2 877,90 zł i 20 proc. od nadwyżki powyżej 20 556 zł.

Zwolnienie z podatku od darowizny

Niektóre darowizny nie powodują obowiązku zapłaty podatku. O zwolnieniu mówimy w kontekście tak zwanej ulgi nielimitowanej dotyczącej najbliższej rodziny, która obejmuje czynności na rzecz: zstępnych (dzieci, wnuki itd.), wstępnych (rodzice, dziadkowie itd.), małżonka, pasierba, ojczyma, macochy oraz rodzeństwa. Nie obejmuje natomiast dalszego stopnia pokrewieństwa, w szczególności kuzynów czy teściów.

Darowizna od rodziców jest więc nieopodatkowana, bez względu na to, jaką formę przybrała: materialną czy pieniężną. Najczęściej rodzicielska darowizna dotyczy prezentów na ślub, urodziny czy też ukończenie studiów. W przypadku gotówki najczęściej spotykaną darowizną jest ta na wkład mieszkaniowy. Z reguły darowizna prezentu musi zostać rozliczona podatkowo z prostej przyczyny – możemy uniknąć podatku od darowizny i nie płacić go w ogóle, ponadto gdy w przyszłości urząd zainteresuje się naszym stanem posiadania, będziemy mogli wskazać tę darowiznę jako źródło naszego przychodu.

Bardzo ważne: ulga przysługuje tylko wtedy, kiedy dopełnimy odpowiednich formalności, tj. musimy złożyć deklarację podatkową we właściwym terminie. Termin ten wynosi 6 miesięcy od daty powstania obowiązku podatkowego, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. W przypadku darowizny w formie pieniężnej musimy wykazać dowód jej przekazania – dowodem takim jest wyciąg z konta bankowego lub przekaz pocztowy. Darowiznę zgłasza się za pomocą wniosku SD-Z2 (dla krewnych) i SD-Z3.

Co więcej, dopuszczalna jest zmiana powyższego terminu w sytuacji, kiedy dowiedzieliśmy się o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych po upływie wymaganych miesięcy. Zwolnienie od podatku od darowizny wymaga złożenia właściwej deklaracji i uprawdopodobnienia, że wiadomość dotarła do nas później.

Źródła:

  • https://www.pit.pl/darowizna/prezenty-darowizna-podatki-w-praktyce-922575
  • https://www.pit.pl/darowizna/podatek-od-darowizny-darowizna-podatki-w-praktyce-922583
  • https://www.pit.pl/darowizna/zwolnienie-z-podatku-od-darowizn-darowizna-podatki-w-praktyce-922582
  • https://www.pit.pl/darowizna/podatek-od-darowizny-darowizna-podatki-w-praktyce-922583
  • https://www.vivus.pl/moje-finanse/wazne-pojecia-finansowe/darowizna-jakie-formalnosci-trzeba-spelnic/#gref
  • https://poradnik.ngo.pl/darowiznyhttps://www.infor.pl/prawo/darowizny/umowa-darowizny/2836272,Umowa-darowizny-w-2019-r-5-praktycznych-wskazowek.html
  • https://www.infor.pl/prawo/darowizny/umowa-darowizny/2836272,Umowa-darowizny-w-2019-r-5-praktycznych-wskazowek.html
  • https://tvn24bis.pl/moto,99/umowa-darowizny-samochodu-wzor-do-wydruku-aktualne-przepisy-2019,975268.html
  • https://www.infor.pl/prawo/darowizny/podatek-od-darowizn/755072,Darowizna-miedzy-czlonkami-najblizszej-rodziny.html
  • https://www.gazetaprawna.pl/encyklopedia/prawo/hasla/334882,darowizna.html
  • https://www.prawo.pl/podatki/darowizny-w-rodzinie-zwolnienie-z-podatku-od-spadkow-i-darowizn,483183.html

Artykuł sponsorowany

[Głosów: 0   Average: 0/5]

Dodaj komentarz